Ladki Bahin Yojana: महाराष्ट्र सरकारची बहुचर्चित आणि महिलांसाठी आधार ठरलेली ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ सध्या पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. राज्यातील लाखो महिलांच्या खात्यात दरमहा येणारे ₹१,५०० अचानक बंद झाल्याने अनेक कुटुंबांची आर्थिक गणितं कोलमडली होती. विशेषतः ग्रामीण भागातील महिलांमध्ये मोठी अस्वस्थता पाहायला मिळत होती.
मात्र आता या अडचणीवर तोडगा काढण्यासाठी राज्य सरकारने एक महत्त्वाचा आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. e-KYC प्रक्रियेत झालेल्या चुकांमुळे ज्यांचे पैसे अडकले आहेत, त्या महिलांसाठी आता प्रत्यक्ष फिजिकल व्हेरिफिकेशन करण्यात येणार आहे.
e-KYC मधील एका चुकीमुळे लाखो महिलांचा हप्ता बंद
‘माझी लाडकी बहीण’ योजनेअंतर्गत सुरुवातीला तब्बल २ कोटी ४३ लाख महिलांची नोंदणी करण्यात आली होती. मात्र शासनाने ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत e-KYC बंधनकारक केल्यानंतर मोठा गोंधळ उडाला. Ladki Bahin Yojana
अनेक महिलांनी मोबाईलवर e-KYC करताना नकळत चुकीचा पर्याय निवडला. यामध्ये सर्वात गंभीर बाब म्हणजे जवळपास २४ लाख महिलांची नोंद ‘राज्य सरकारी कर्मचारी’ म्हणून झाली. प्रत्यक्षात त्या महिला शेतकरी, मजूर किंवा गृहिणी असूनही सिस्टममधील या चुकीमुळे त्या अपात्र ठरल्या आणि त्यांचा ₹१,५०० चा हप्ता थांबवण्यात आला.
लाभार्थी संख्या अचानक घटली
या e-KYC प्रक्रियेनंतर योजनेतील लाभार्थी महिलांची संख्या थेट २.४३ कोटींवरून १.५७ कोटींवर आली. ज्यांच्या खात्यात दरमहा पैसे येत होते, त्यांच्यासाठी हा मोठा धक्का होता. अनेक महिलांनी ग्रामपंचायत, अंगणवाडी, तहसील कार्यालयाचे उंबरठे झिजवले, पण समाधानकारक उत्तर मिळत नव्हते.
आता होणार प्रत्यक्ष तपासणी; शासनाचा मोठा निर्णय
या संपूर्ण गोंधळाची दखल घेत महिला व बालविकास मंत्री अदिती तटकरे यांनी महत्त्वाचे निर्देश दिले आहेत. त्यांच्या आदेशानुसार आता e-KYC मधील चुका दुरुस्त करण्यासाठी प्रत्यक्ष फिजिकल व्हेरिफिकेशन केले जाणार आहे. राज्यातील सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना याबाबत सूचना देण्यात आल्या असून, अंगणवाडी सेविकांमार्फत घरोघरी जाऊन तपासणी केली जाणार आहे.
फिजिकल व्हेरिफिकेशनची प्रक्रिया कशी असेल?
या नव्या प्रक्रियेनुसार, अंगणवाडी सेविका थेट लाभार्थी महिलेच्या घरी भेट देणार. आधार कार्ड, उत्पन्नाची माहिती आणि योजनेच्या निकषांनुसार पात्रता तपासणार. महिलेची नोकरी, कुटुंबाची आर्थिक स्थिती याची प्रत्यक्ष खातरजमा केली जाणार. तयार केलेला अहवाल जिल्हाधिकाऱ्यांकडे सादर केला जाणार. त्यानंतर पात्र ठरणाऱ्या महिलांची नावे पुन्हा योजनेत समाविष्ट केली जातील आणि थांबलेला ₹१,५०० चा हप्ता पुन्हा सुरू होण्याची शक्यता आहे.
महिलांसाठी प्रशासनाचे महत्त्वाचे आवाहन
ज्या महिलांचे पैसे अडकले आहेत, त्यांनी घाबरून न जाता आपल्या भागातील अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधावा आणि व्हेरिफिकेशन प्रक्रियेस सहकार्य करावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
हा निर्णय लाखो महिलांसाठी दिलासादायक ठरणार असून, चुकीमुळे थांबलेला लाभ पुन्हा मिळेल, अशी आशा निर्माण झाली आहे. लाडकी बहीण योजना ही केवळ आर्थिक मदत नाही, तर महिलांच्या स्वाभिमानाचा आधार आहे. शासनाचा हा निर्णय त्या विश्वासाला पुन्हा बळ देणारा ठरतोय.